بدون برچسب

فهرست محتوا

مالکیت معنوی

فهرست محتوا

حقوق مالکیت معنوی (فکری)

موضوع حقوق مالکیت فکری، به ابداعات و دستاوردهای ذهنی اشاره دارد. اختراعات، آثار ادبی و هنری، لوگو ها، نام و تصاویر مورد استفاده در تجارت و به‌طور خلاصه، تمامی دارایی‌های نامشهودی که با استفاده از قدرت تفکر و ذهن انسان پدید آمده است را می‌توان در قالب دارایی‌های فکری تعریف نمود. مالکیت فکری، بنا به تقسیم‌بندی سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO)، به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود:

  • مالکیت صنعتی، شامل پتنت‌ها، نشان‌ها و علائم تجاری، طراحی‌های صنعتی و نشانه‌های جغرافیایی؛
  • کپی‌رایت، شامل آثار ادبی (مانند رمان، شعر و نمایشنامه)، فیلم، موسیقی، آثار هنری (مانند نقشه‌ها، نقاشی‌ها، عکس‌ها و مجسمه‌ها) و همچنین طراحی‌های معماری. (حقوق مرتبط با کپی‌رایت، شامل حق اجرای هنرمندان بابت عملکردشان در اجرای آثار فوق، حق پخش در برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی و مواردی از این قبیل می‌باشد.

نکته: لازم به ذکر است که اسرار تجاری را نیز می‌توان گونه‌ای از دارایی‌های فکری دانست که به دلیل عدم برخورداری از حفاظت‌های قانونی، تا حدی متمایز از دیگر انواع مالکیت فکری است.

با این تعریف، مشخص می‌شود که مالکیت فکری نیز، مانند سایر انواع مالکیت، دارای قابلیت ارزش‌افزایی است.

سازمان جهانی مالکیت معنوی فکری (WIPO)

سازمان تجارت جهانی در سال 1967 همراه با امضای توافقنامه ای در استکهلم در جهت تشویق آثار خلاقانه در راستای حمایت از مالکیت معنوی در جهان تشکیل شد.

هم اکنون 193 کشور عضو این سازمان هستند که ایران نیز از سال 2002 به جمع این کشور ها پیوست. مقر WIPO در ژنو سوئیس میباشد و تاریخ 26 آوریل ( 7 اردیبهشت ) بعنوان روز جهانی WIPO نام گذاری شده است.

بر اساس ماده ۳ کنوانسیون استکهلم، اهداف این سازمان عبارتند از:

  • پیشبرد حمایت از مالکیت فکری در سراسر جهان، از طریق همکاری در میان کشورها و در صورت اقتضا، با همکاری هر سازمان بین‌المللی دیگر؛
  • تأمین همکاری‌های اداری میان اتحادیه‌های کنوانسیون پاریس و برن؛

 

برای دستیابی به این اهداف، در ماده ۴ کنوانسیون استکهلم، مجموعه‌ای از وظایف برای این سازمان پیش‌بینی شده که به شرح زیر می‌باشند:

  • ارتقاء و توسعه تدابیر پیش‌بینی شده برای تسهیل حمایت مؤثر از مالکیت فکری در سراسر جهان و هماهنگی قوانین ملی در این زمینه؛
  • انجام وظایف اداری مرتبط با اتحادیه پاریس، اتحادیه‌های ویژه‌ای که در رابطه با این اتحادیه تأسیس شده‌اند و اتحادیه برن؛
  • قبول یا شرکت در اجرای هرگونه موافقت‌نامه بین‌المللی که به‌منظور بالا بردن حمایت از مالکیت فکری تنظیم شده باشد؛
  • تشویق انعقاد قراردادهای بین‌المللی مربوط به ارتقاء حمایت از مالکیت فکری؛
  • پیشنهاد همکاری به کشورهایی که خواهان کمک‌های حقوقی و فنی در زمینه مالکیت فکری می‌باشند؛
  • جمع‌آوری و انتشار اطلاعات مربوط به حمایت از مالکیت فکری و همچنین انجام و توسعه مطالعات در این زمینه و مبادرت به چاپ نتایج به دست آمده؛
  • کمک به ارائه خدماتی که حمایت بین‌المللی از مالکیت فکری را تسهیل نموده و در صورت اقتضا، اقدام به ثبت و انتشار اطلاعات مربوط به آن؛
  • انجام هرگونه اقدام مقتضی دیگر.

 

برخی از مهمترین کنوانسیون های مالکیت معنوی:

  •  موافقتنامه جنبه های تجاری حقوق مالکیت فکری
  •  کنوانسیون برن آثار ادبی هنری( ۱88۶)
  •  کنوانسیون مالکیت صنعتی پاریس( ۱88۳)
  •  موافقتنامه مادرید عالیم( ۱8۹)
  •  موافقتنامه لیسبون (۱۹58)
  •  کنوانسیون تاسیس سازمان مالکیت فکری (۱۹۶۷)

مالکیت معنوی شامل بخش های مختلف می شود که هر کدام از آنها سعی بر آن دارند تا گوشه ای از مالکیتهای معنوی را پوشش دهند. مالکیت معنوی مشتمل بر 8 مولفه استاندارد می باشد. این تعداد قطعا ثابت نیستند و به مرور زمان مورد مطالعه و گسترش بیشتر قرار خواهند گرفت. مولفه های مالکیت معنوی عبارتند از:

  • حق کپی (copyright): که شامل هرگونه نوشته میشود.مثل کتاب ، مقاله و. ..
  • حق اختراع (patents): که مربوط به حق اختراعات است.
  • علامت تجاری (trademark): متعلق به آن دسته کارخانجات و یا سازمانهایی میشود که یک کالایی را عرضه می کنند.
  • مسائل محرمانه تجارت (trade secret): که مربوط به مسائل محرمانه ای است که شرکت ها تمایل به حفظ آن دارند.
  • قوانین اعتماد (low of confidence)
  • حق کپی برداری (passing off): ممانعت از سواستفاده از علامت تجاری جهت تولید محصول.
  • حق طراحی (Design right)
  • حق طرح سه بعدی (semiconductor regulation)

 

چالش های حقوق مالکیت فکری

وثیقه گذاری اموال فکری در نظام حقوقی ایران:

موانع حقوقی:

ماده 774 قانون مدنی: مال مرهون باید عین معین باشد و رهن دین و منفع باطل است.

ماده 772 ق.م: مال مرهون باید به قبض مرتهن یا به تصرف کسی که بین طرفیت معین می گردد، داده شود ولی استمرار قبض شرط صحت معامله نیست.

راهکارها: تصویب قوانین پس از قانون مدنی از جمله:

1- قانون عدم الزام سپردن وثیقه ملکی به بانکها و دستگاه ها و سایر موسسات و شرکت های دولتی به منظور تسهیل امر سرمایه گذاری و ایجاد اشتغال بیشتر در طرحهای تولیدی و صادراتی ( مصوب 1380)

2-قانون تسهیل اعطای تسهیلات بانکی و کاهش هزینه های طرح و تسریع در اجرای طرحهای تولیدی و افزایش منابع مالی و کارایی بانک ها (1386)

 مهمترین دعاوی نقض حقوق مالکیت معنوی

  • نقض حقوق علائم تجاری؛ استفاده از علامت تجاری ثبت شده برای کالا و محصولی خاص به نحوی که موجب گمراهی مصرف کننده یا خریدار گردد. اینکه گمراهی حاصل شود خیلی اهمیت دارد.
  • نقض طرح های صنعتی؛ هرگاه مالک طرح صنعتی به موجب قرارداد اجازه بهره برداری از طرح خود را به صورت مشخص به شخص دیگری واگذار کند. مالک باید بر نحوه استفاده از طرح صنعتی خود نظارت کند و علیه کسانی که از طرح صنعتی وی تقلید کرده اند یا آن را جعل کرده اند اقدام قانونی لازم را انجام دهد.
  • نقض اسرار تجاری؛ حفظ اسرار تجاری همواره عامل موفقیت در رقابت های تجاری است. براساس قانون اسرار تجاری به الگو و ابزاری اطلاق میشود که استارتاپ و کسب و کار با بهره بردن از آن از رقبای خود پیشی میگیرد، اسرار تجاری مستقلاً ارزش اقتصادی دارند و چون در دسترس عموم مردم قرار ندارند تمامی کسب و کارها تلاش میکنند تا به شکلی معقول از آنها حفاظت و حراست نمایند. حفظ اسرار تجاری به مراتب سخت تر و پیچیده تر از موارد فوق است.
  • نقض حق اختراع؛ در حقوق ایران اختراعات زمانی مورد حمایت قرار میگیرند که به ثبت برسند. اختراعی که به ثبت برسد در صورتی که مورد تعرض قرار بگیرد میتواند ضمانت اجراهای مدنی و کیفری به دنبال داشته باشد.
  • نقض حق مولف و تکثیر و ترجمه غیرمجاز آثار هنری و ادبی؛
  • فعالیت غیر مجاز در امور سمعی و بصری؛
  • نقض حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای؛ شاکی خصوصی در این موارد از حق انتشار آگهی مفاد حکم در روزنامه ها نیز برخوردار است.

 

نقش وکیل مالکیت فکری در حمایت از حقوق مالکیت فکری

با توجه به گسترش روز افزون حوزه ماکیت فکری و همچنین با توجه به نو پا بودن این حقوق در ایران باید برای محافظت ا ز حقوق معنوی خویش هوشیارانه عمل کنیم. در ایران قانون گذار برخی از قوانین را به این مبحث اختصاص داده برای مثال مهم ترین قانونی که از حقوق ادبی و هنری حمایت میکند قانون حمایت حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان است که در سال ۱۳۴۸ به تصویب رسیده است و یا قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری ایران قرار دارند که در سال ۱۳۸۶ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. لذا برای کمال استفاده و بهره برداری از حقوق مالکیت فکری بخصوص برای افراد فعال در این حوزه مانند مولفان، مخترعان و… به راهنمایی و همراهی یک وکیل متخصص در این زمینه نیاز دارید.

موسسه حقوقی دادیستا بهمراه وکلای مجرب و متعهد خود در تمامی مراحل دعاوی مالکیت فکری، ثبت پتنت، ثبت اختراع و حفظ اسرار تجاری شما در کنار شما خواهد بود.

موسسه حقوقی دادیستا
موسسه حقوقی دادیستا

دادیستا با تیمی متشکل از وکلا و حقوقدانان صاحب صلاحیت و مجرب می باشد که جهت ارائه خدمات حقوقی در زمینه های متعدد تاسیس شده است

در حال بارگذاری ...